Marcin Bodziony

doradca podatkowy

Prowadzę sprawy podatkowe oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych. Specjalizuję się w kontrolach ZUS, kontrolach podatkowych, postępowaniach podatkowych oraz postępowaniach przed sądami administracyjnymi.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się!

Przed złożeniem wniosku o wydanie interpretacji warto wiedzieć, z czym wiąże się otrzymanie interpretacji. W tym wpisie zwrócę uwagę na najistotniejsze skutki jej uzyskania.

Czy muszę zastosować się do interpretacji?

Być może jest to zaskakujące, ale nie. Przepisy (art. 35 ust. 1 Prawa przedsiębiorców) przewidują wprost, że interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy.

Otrzymanie interpretacji - jakie rodzi skutki?

Oznacza to, że możesz nie zgodzić się ze stanowiskiem ZUS i zrobić po swojemu. Niemniej jednak, w praktyce dość trudno potem skutecznie wytłumaczyć kontrolującemu, że nie zastosowałeś się do interpretacji, ponieważ była błędna. Z tego względu zawsze proponuję dokonanie skrupulatnej analizy szans na uzyskanie pozytywnej interpretacji przed złożeniem wniosku.

Wychodzę z założenia, że nie warto wnioskować o interpretację w sytuacji, w której jest niemal pewne, że będzie ona negatywna. Od tej rekomendacji jest wyjątek. Chodzi o sytuację, w której wiemy, że ZUS najprawdopodobniej wyda interpretację negatywną, ale istnieje spora szansa, że po wniesieniu odwołania sąd tę interpretację zmieni na pozytywną.

Czy ZUS musi zastosować się do interpretacji?

Interpretacja jest dla ZUS wiążąca, o ile nie została później zmieniona. Ponadto, powoływany wyżej przepis przewiduje, że przedsiębiorca nie może być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami ani daninami w wysokości wyższej niż wynikające z uzyskanej interpretacji indywidualnej.

Czy otrzymanie interpretacji uniemożliwia przeprowadzenie kontroli?

Otrzymanie interpretacji nie oznacza, że ZUS nie może Cię skontrolować. Co ciekawe, nie chroni przed tym nawet pozytywna interpretacja. Składając wniosek o wydanie interpretacji powinieneś wiedzieć, że w pewien sposób odkrywasz przed ZUSem swoje karty. Elementem Twojego wniosku o wydanie interpretacji jest opis sytuacji, która ma być poddana ocenie. Innymi słowy, we wniosku opisujesz (i to bardzo dokładnie), co zrobiłeś lub co zamierzasz zrobić. W pewien sposób stajesz się nieco bardziej podatny na kontrolę. Nie chciałbym, aby to zdanie zniechęciło Cię do składania wniosków o interpretację. Chodzi mi jedynie o to, że dobry wniosek to przede wszystkim przemyślany wniosek. O tym, co powinieneś wziąć pod uwagę rozważając wniosek o interpretację przeczytasz w kolejnym wpisie.

Czy od negatywnej interpretacji możesz się odwołać?

Jeśli ZUS rozpatrzy Twój wniosek negatywnie, to przysługuje Ci odwołanie do sądu. Sąd może zmienić wydaną przez ZUS interpretację na Twoją korzyść.

***

Jeśli zainteresował Cię temat interpretacji wydawanych przez ZUS, to więcej informacji na ten temat znajdziesz w kategorii Interpretacje ZUS.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

e-mail: bodzionymarcin@poczta.onet.pl

20 czerwca 2020

Marcin BodzionyKomentarze (0)

Interpretacje wydawane przez ZUS

Interpretacje wydawane przez ZUS to instrument, z którego płatnicy korzystają dość rzadko. Wielu wie, że istnieje coś takiego, jak interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego. Co nieco na ten temat przeczytasz na stronach Krajowej Informacji Skarbowej. Dużo rzadziej spotyka się zaś płatników, którzy są świadomi tego, że o interpretację mogą wnioskować również do ZUS.

Interpretacje wydawane przez ZUS

Dlatego też zaplanowałem serię wpisów na ten temat. Wpisy te pomogą Ci w podjęciu decyzji o tym, czy w ogóle warto składać wniosek do ZUS o interpretację.

Jeśli zdecydujesz, że warto, to mam zamiar udzielić Ci kilku praktycznych wskazówek na temat tego, jak wniosek o interpretację napisać dobrze. Przez dobrze rozumiem nie tyle to, jak ładnie wypełnić formularz, ale jak zapytać tak, abyś był realnie chroniony przez uzyskaną interpretację. Często zdarza się, że płatnicy składają wniosek, uzyskują interpretację, a w kontroli okazuje się, że ZUS taką interpretację odrzuca. Dlaczego tak jest? O tym już niebawem.

Co na temat interpretacji powie Ci ZUS?

Celem tego bloga jest pisanie przede wszystkim o sprawach praktycznych. Dlatego też nie będę powielał tu informacji, które ZUS opublikował na swojej stronie internetowej. Szkolną notatkę w zakresie tego, jak wyglądają interpretacje wydawane przez ZUS znajdziesz tutaj. Zachęcam Cię również do przeczytania innego mojego wpisu. Poruszam w nim m.in. temat tego, czym różni się informacja uzyskana od urzędnika telefonicznie od formalnej interpretacji przepisów wydanej w specjalnym trybie. Wpis znajdziesz tutaj.

Interpretacje wydawane przez ZUS – baza

Jeśli jesteś ciekaw tego, czy w sprawach podobnych do Twojej ZUS już się wypowiadał, to możesz spróbować poszukać podobnych interpretacji tutaj. Pamiętaj jednak, że mają one charakter indywidualny. Z grubsza oznacza to, że jeśli ZUS wydał interpretację w sprawie podobnej do Twojej, ale nie dla Ciebie, tylko dla innej spółki, to taka interpretacja nie chroni Ciebie, a tę inną spółkę. Co prawda, jeśli już dojdzie do sporu z ZUS, a Ty nie masz interpretacji, to istnieje pewna ścieżka obrony. Jest to jednak ścieżka trudniejsza niż ta, w której masz interpretację.

Nawiązuję tu do art. 8 § 2 k.p.a. Wynika z niego, że ZUS nie powinien odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Odstąpienie uzasadniać może jedynie tzw. uzasadniona przyczyna. K.p.a. koresponduje tu z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. Zagadnienie to również omówię szerzej w jednym z przyszłych wpisów. Znajdziesz go w kategorii interpretacje ZUS.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

e-mail: bodzionymarcin@poczta.onet.pl

14 czerwca 2020

Marcin BodzionyKomentarze (0)

Moc wiążąca telefonów do urzędu

Swego czasu na antenach Telewizji Polskiej był emitowany serial “Tata, a Marcin powiedział…”. Jego fabuła była oparta o rozmowy syna z ojcem, w których to ów syn konfrontował zdanie swojego kolegi, tytułowego Marcina, ze stanowiskiem swojego taty. Paradoksalnie, serial ten dość często przychodzi mi na myśl w pracy zawodowej. Dzieje się tak wówczas, gdy słyszę – “Mecenasie, a Pani z urzędu, to powiedziała, że…”. W praktyce najczęstszy scenariusz to taki, w którym klient najpierw samodzielnie kontaktuje się z urzędem lub ZUS, a do prawnika przychodzi już z problemem.

A zatem, czy warto dzwonić do urzędu?

Warto.

Zacznijmy od tego, że “zachodnia” filozofia organizacji administracji publicznej zakłada, że urzędnik jest partnerem obywatela. Wspomniane partnerstwo powinno wyrażać się w pomocy urzędnika przy realizacji różnego rodzaju zobowiązań przez obywatela. Prawnym przejawem tej koncepcji jest zasada zaufania obywatela do organu oraz zasada informowania. Z zasad tych wynika m.in. to, że organ nie powinien zastawiać na stronę pułapek. Wręcz przeciwnie, jego obowiązkiem jest klarowne i kompletne informowanie strony o jej prawach i obowiązkach, a także udzielanie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z tych też przyczyn każdy ma prawo skontaktować się z urzędem lub ZUSem i zapytać np. o to, jak urzędowo załatwić daną sprawę.

Jaka jest moc wiążąca telefonów do urzędu?

Formalnie żadna.

Mianem wiążących można określić tylko te odpowiedzi, które są udzielane w formalnym trybie. Tym trybem jest złożenie wniosku o interpretację przepisów. Taki wniosek składa się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (podatki) albo do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tak, ZUS też wydaje interpretacje).

Pozostałe odpowiedzi nie są wiążące. Innymi słowy, jeśli zadzwonisz na infolinię podatkową, do swojego urzędu skarbowego albo do ZUS, to odpowiedź, którą tam uzyskasz traktuj jako opinię na dany moment. Co do zasady nie masz bowiem możliwości skutecznego bronienia się tym, że kiedyś dzwoniłeś do urzędu i ktoś coś ci powiedział, a teraz inny urzędnik uważa inaczej.

W jednej z takich spraw na gruncie podatkowym wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1303/18. Sąd uznał, że: “Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące nierzetelnego poinformowania Skarżącego o warunkach zwolnienia podatkowego. Porady telefoniczne nie są właściwą formą uzyskiwania informacji o sposobie skorzystania z obowiązujących zwolnień podatkowych. Taką właściwą formą są natomiast np. indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, z której to formy Skarżący jednak nie skorzystał. Poza tym zasada informowania i zaufania (art. 121 § 1 Op) obowiązuje dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego, a nie w trakcie telefonicznych konsultacji z urzędnikiem urzędu skarbowego przed wszczęciem takiego postępowania”.

To po co dzwonić?

Po pierwsze dlatego, by poznać praktykę danego urzędu lub ZUS. Organy zasadniczo dbają o jednolite stosowanie prawa. Niemniej jednak zdarza się, że praktyka załatwiania niektórych spraw bywa różna. Różnice mogą pojawić się między urzędami danego miasta. Mogą też wystąpić między urzędnikami pracującymi w tym samym budynku.

Po drugie po to, by poznać zdanie specjalisty na dany temat. Trzeba wziąć pod uwagę, że osoby zatrudnione w administracji to eksperci w swoich dziedzinach. Jeśli więc zdecydowałeś się załatwiać sprawę samodzielnie to taka wiedza może się przydać.

Po trzecie, bo taka sugestia została zawarta w piśmie. Często jest tak, że w piśmie, które otrzymujemy znajduje się kontakt do osoby prowadzącej sprawę. Telefon to opcja na zorientowanie się, czego sprawa dotyczy albo czego wymaga od nas urząd. Tu byłbym jednak ostrożny. Pismo z urzędu lub ZUS może oznaczać kłopoty. Pierwsza rozmowa z osobą prowadzącą sprawę jest bardzo ważna. Na pewno nie warto jej prowadzić bez przygotowania.

Na co uważać?

Po pierwsze, na samego siebie. Chodzi mi tu o huraoptymizm spowodowany tym, że uzyskałeś odpowiedź, która wydaje Ci się satysfakcjonująca. “Napiszę krótkie pisemko i po kłopocie”. Niekoniecznie.

Po drugie, na głuchy telefon. Urzędnicy mówią specyficznym językiem. Jako nie-urzędnik możesz ich nie rozumieć. Dlatego też nie bój się dopytywać i prosić o wytłumaczenie danej kwestii.

Po trzecie na to, jaka jest moc wiążąca telefonów do urzędu.

Po czwarte, na fakt, że kontrola rządzi się swoimi prawami i warto się do niej przygotować.

Jako piąte – na brak przygotowania do samej rozmowy z urzędnikiem. Nim pochopnie złapiesz za telefon, spróbuj samodzielnie dowiedzieć się czegoś na dany temat. Będzie Ci łatwiej zapytać i łatwiej zrozumieć odpowiedź. Możesz też skontaktować się ze mną.

Po szóste na to, że urzędnik, z którym rozmawiasz, może nie znać dokładnie Twojej sprawy. Być może z prawnego punktu widzenia istotne jest coś, co bez swojej winy przemilczysz. Wtedy urzędnik nie ma większych szans udzielić Ci odpowiednich informacji.

Po siódme na to, że urzędnicy to ludzie. Mogą się mylić, mogą mieć gorszy dzień.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

e-mail: bodzionymarcin@poczta.onet.pl

11 czerwca 2020

Marcin BodzionyKomentarze (0)

Stronniczość kontrolującego

Stronniczość kontrolującego może być podstawą do jego wyłączenia z udziału w kontroli.

Podstawa prawna

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, inspektor kontroli ZUS podlega wyłączeniu z udziału w kontroli w razie stwierdzenia okoliczności, które mogą mieć wpływ na bezstronność w jego postępowaniu.

Jakie to okoliczności?

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie wymienia okoliczności, które uzasadniają wyłączenie inspektora z kontroli. Katalog podstaw wyłączenia znajduje się w art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten wymienia relacje, które z oczywistych względów powodują, że jedna osoba nie może kontrolować drugiej. Tak byłoby choćby wówczas, gdyby tata-inspektor kontrolował firmę córki jako płatnika.

W praktyce takie sytuacje zdarzają się niezwykle rzadko, gdyż ZUS pilnuje, aby kontrolę prowadziły osoby, co do których obiektywizmu na pierwszy rzut oka nie powinno być wątpliwości.

Częściej, zwłaszcza w mniejszych miastach, może pojawić się podstawa wyłączenia, która wynika np. z tego, że kontrolę w firmie miałby prowadzić ktoś, kogo bliski krewny pracuje lub pracował w danej firmie.

Powyższe przykłady mogą być jednak dla Ciebie, jako płatnika, czysto teoretyczne. Z mojego doświadczenia wynika, że płatnicy zazwyczaj zaczynają dostrzegać stronniczość kontrolującego w sytuacji, w której widzą wyraźnie negatywne nastawienie do siebie lub swojej firmy. Zastanawiają się wówczas, czy mogą odsunąć takiego inspektora od kontroli?

Moim zdaniem wiele zależy tu od specyfiki sytuacji. Zasadniczo jestem jednak za tym, by składać takie wnioski. Nawet jeśli nie spowodują one wyłączenia inspektora, to mogą podziałać dyscyplinująco.

Stronniczość kontrolującego, a wniosek o wyłączenie

Jako płatnik zawsze możesz złożyć wniosek o wyłączenie inspektora kontroli, który jest Twoim zdaniem stronniczy.

Najważniejsze, co powinieneś zrobić w takim wniosku, to uprawdopodobnić stronniczość kontrolującego. Innymi słowy, powołaj okoliczności, które Twoim zdaniem powodują, że inspektor nie jest obiektywny. Jeśli możesz, poprzyj swoje argumenty dowodami. Być może temat dowodów przybliży Ci ten wpis.

Co kluczowe, powołany wyżej przepis nie wymaga od Ciebie, żebyś dowodził, że inspektor dopuścił się jakiegoś konkretnego działania, które świadczy o jego uprzedzeniu do Twojej osoby. Wystarczy, jeśli uprawdopodobnisz, że zachodzi sytuacja, która obiektywnie może wpływać na bezstronność inspektora. Nie musi być ona wprost wskazana w przepisach.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

e-mail: bodzionymarcin@poczta.onet.pl

Odpowiedź na pytanie, co powinny zawierać zastrzeżenia do protokołu kontroli, teoretycznie znajduje się w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 91 ust. 3 tej ustawy, płatnik składek ma prawo (…) złożyć pisemne zastrzeżenia do jego ustaleń, wskazując równocześnie stosowne środki dowodowe. Elementy są więc dwa: 1) zastrzeżenia; 2) środki dowodowe.

Zastrzeżenia

Zastrzeżenia do protokołu kontroli – jak sama nazwa mówi – powinny składać się z zastrzeżeń. Trochę jak w dowcipie o tym, z czego składa się pies wojskowy. W praktyce idzie o to, abyś przeanalizował otrzymany protokół i wypunktował kwestie, z którymi się nie zgadzasz. W dalszej kolejności zagadnienia te należy przenieść na papier. Dobrym pomysłem jest stosowanie punktorów oraz odwoływanie się do konkretnych wątków protokołu poprzez ich cytowanie lub podawanie stron, na których się znajdują.

Wypunktowane zarzuty warto ułożyć w kolejności od najpoważniejszych do najmniej istotnych.

I tu padnie pewnie stwierdzenie – “ale ja nie znam tych wszystkich przepisów, na które należy się powołać”. Uważam, że formułując zarzuty do protokołu kontroli należy bazować na konkretnych przepisach, które mógł naruszyć ZUS. Niemniej jednak, jeśli zdecydowałeś się przygotować zastrzeżenia bez pomocy specjalisty, to brak znajomości przepisów nie powinien Cię zbytnio blokować.

Oczywiście, nie jest to zachęta do tego, aby pisać wszystko, co ślina na język przyniesienie. Według mnie finalnie lepiej jednak dane zastrzeżenie podnieść, niż go nie podnieść. Być może dobrym pomysłem okaże się samodzielne wylistowanie uwag do protokołu i skonsultowanie ich ze specjalistą, który ubierze je w przepisy i język prawniczy.

Co do samego języka prawniczego, to uważam, że nie powinno się z nim przesadzać. Tekst powinien być maksymalnie przystępny i zrozumiały dla czytelnika.

Środki dowodowe

W praktyce przygotowanie samych zastrzeżeń rodzi mniej kłopotów niż wskazanie dowodów, które popierają stanowisko płatnika.

Niektórzy bardzo mocno koncentrują się na polemice z ZUS, ale zapominają o tym, że argument nabiera odpowiedniej mocy dopiero, gdy jest poparty konkretnym dowodem. Dowodem może być wszystko – dokument prywatny, dokument urzędowy, opinia biegłego, zeznania świadka, itp.

Środki dowodowe można wskazywać na dwa sposoby:

I. Wskazanie nowych środków dowodowych

Jest to nic innego, jak powołanie się na dowody, które nie były znane ZUS w momencie wydania protokołu.

Przykładowo, jeśli znasz świadków, którzy mają szerszą wiedzę na temat danej sprawy niż świadek, którego przesłuchiwał ZUS – śmiało żądaj ich przesłuchania. W przygotowaniu do przesłuchania pomoże Ci natomiast ten wpis.

To samo dotyczy dokumentów, które posiadasz, a które nie znalazły się w materiale dowodowym sprawy. Pamiętaj, że dokument, to nie tylko pismo urzędowe. Czasem jest nim np. prywatny zeszyt. Tak jak tutaj.

II. Powołanie się na dowody znane ZUS

Z perspektywy zastrzeżeń do protokołu kontroli najlepsze dowody to takie, których ZUS jeszcze nie zna. To one zazwyczaj zmuszają ZUS do przeprowadzenia dodatkowego postępowania, które ma na celu rozpatrzenie zastrzeżeń do protokołu kontroli.

Wiemy jednak, że jeśli aktywnie uczestniczyłeś w kontroli, to prawdopodobnie dostarczałeś dowodów na swoją obronę. W takim przypadku rozsądną strategią jest konfrontowanie sformułowań z protokołu z konkretnymi wypowiedziami świadków, paragrafami umów, etc. Przykładowo, jeśli ZUS uznał, że dana osoba nie wykonywała faktycznie swojej umowy, a ubezpieczona zeznała, że “była w biurze od 8 rano, odbierała telefony, porządkowała dokumentację i ewidencjonowała faktury”, to takie sformułowania należy przytaczać wprost i zestawiać je ze sobą.

***

Na moim blogu możesz przeczytać również o zagadnieniach związanych z terminem wniesienia zastrzeżeń do protokołu kontroli. Wpis na ten temat znajduje się tutaj.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

e-mail: bodzionymarcin@poczta.onet.pl